Kościół pw. Świętego Grzegorza Wielkiego Papieża

Kościół pw. Świętego Grzegorza Wielkiego Papieża to mała perła ukryta w spokojnej części Nowej Huty, przy ul. Jeziorko 40 w Ruszczy. Już od średniowiecza miejsce to przyciągało ludzi — pierwsze wzmianki o pierwotnej, romańskiej świątyni sięgają 1222 roku, a fundatorem ówczesnej budowli miał być Jaksę Gryfita. Obecną formę kościoła zawdzięczamy stolnikowi krakowskiemu Wierzbięcie z Branic: wzniesiono go w latach 1416–1420 i od 1417 aż do połowy XVIII wieku pełnił funkcję kolegiaty. To, co wyróżnia świątynię, to harmonijne połączenie gotyckiej surowości z lokalnym ceglanym charakterem — mury z czerwonej cegły zdobią zachowane wzory z zendrówek. Kościół ma obronny charakter: dwuprzęsłowe prezbiterium nakrywa sklepienie krzyżowo-żebrowe, a od zachodu wznosi się kwadratowa wieża, w dolnej części zdobią ją wmurowane wapienne kostki. Od północy znajduje się gotycka zakrystia, a od wschodu — rotunda zaprojektowana w 1925 roku przez Adolfa Szyszko-Bohusza, w miejscu dawnego Ogrójca i kaplicy grobowej rodu Badenich. Spacerując wokół warto zwrócić uwagę na dawne przykościelne nekropolie: przy północnej ścianie stoi grobowiec rodziny Popielów, ostatnich właścicieli Ruszczy, a przy ścianie południowej — sarkofag poprzednich właścicieli, Badenich. To miejsce, gdzie historia spotyka się z lokalną tradycją — ciche, pełne detali, idealne na spokojny przystanek podczas odkrywania mniej znanych zakątków Krakowa.